
Milletvekili olmak için sınav yoktur. Bir siyasi partiden aday gösterilmek ya da bağımsız aday olmak ve seçimde yeterli oyu almak gerekir. Kimlerin seçilebileceği Anayasa’nın 76. maddesinde sayılmıştır.
On sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşı milletvekili seçilebilir. Anayasa’nın 76. maddesinde yaş sınırı bu şekilde belirlenmiştir; 2017 Anayasa değişikliğinden önce aranan 25 yaş şartı kaldırılmıştır.
Anayasa’nın 76. maddesine göre ilkokulu bitirmemiş olanlar, kısıtlılar, askerlikle ilişiği olanlar ve kamu hizmetinden yasaklılar milletvekili seçilemez. Ayrıca taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis ya da ağır hapis cezasına mahkûm olanlar da seçilemez.
Ceza süresi ne olursa olsun zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, dolanlı iflas, kaçakçılık, ihaleye fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma ve terör eylemlerine katılma veya bunları tahrik etme suçlarından mahkûm olanlar milletvekili seçilemez. Anayasa bu suçlar için “affa uğramış olsalar bile” kaydını koymuştur.
Doğrudan olamazlar. Hâkimler ve savcılar, yüksek yargı organı mensupları, yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanları, Yükseköğretim Kurulu üyeleri, kamu kurumlarının memur statüsündeki görevlileri, işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri ve Silahlı Kuvvetler mensupları görevlerinden çekilmedikçe aday olamaz ve milletvekili seçilemezler.
İki yol vardır. Birincisi bir siyasi partiye üye olup o partinin ön seçim ya da merkez yoklaması yoluyla aday listesine girmektir; aday belirleme usulünü her parti kendi tüzüğüne göre uygular. İkincisi bağımsız adaylıktır: aday, Yüksek Seçim Kurulu’nun ilan ettiği seçim takvimi içinde il seçim kuruluna başvurur.
Türkiye Büyük Millet Meclisi genel oyla seçilen altı yüz milletvekilinden oluşur (Anayasa m.75). Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri beş yılda bir aynı günde yapılır (Anayasa m.77). Süresi biten milletvekili yeniden seçilebilir.
Milletvekilleri maaş değil ödenek alır. Anayasa’nın 86. maddesine göre ödeneğin aylık tutarı en yüksek Devlet memurunun almakta olduğu miktarı, yolluk da ödenek miktarının yarısını aşamaz; ayrıntılar kanunla düzenlenir. Kamu kadrolarındaki güncel tutarları maaş hesaplama aracımızdan görebilir, açık kamu ilanlarını kamu ilanları sayfamızdan takip edebilirsiniz.