
| Ayrı bir kadro mu? | Hayır. “Nikah memurluğu” diye bir memuriyet kadrosu ve bu kadroya açılan bir sınav yoktur. Mevcut bir kamu görevlisine verilen görevdir. |
|---|---|
| Doğru adı | Evlendirme memuru |
| Dayanağı | Evlendirme Yönetmeliği md. 6, 7, 8 ve 10 |
| Belediyelerde | Belediye başkanı veya başkanın görevlendireceği memur |
| Köylerde | Muhtar |
| Diğer | Bakanlık yetki verirse il/ilçe nüfus müdürlükleri, il ve ilçe müftülükleri; yurt dışında büyükelçi ve başkonsoloslar |
İnternette sık rastlanan “nikah memuru olmak için şu bölümden mezun ol, şuraya başvur, eğitim programına katıl” anlatısının mevzuatta karşılığı yoktur. Nikah memurluğu bir kadro değil, bir yetkidir ve kimin kullanacağı Evlendirme Yönetmeliği’nde tek tek sayılmıştır.
Yönetmeliğin 7. maddesine göre:
8. madde usulü belirler. Nüfus müdürlüklerinde görevlendirilecek personeli il nüfus müdürü belirler; ilçeler için kaymakamın görüşü alınır ve isim valinin onayına sunulur. Belediyelerde başkan nikahı bizzat kıyabileceği gibi üst düzey personelini de görevlendirebilir. Müftülük personelini Bakanlık belirler.
Buradan çıkan pratik sonuç şudur: nikah kıyma yetkisine ulaşmanın yolu, önce ilgili kurumda kamu görevlisi olmaktan geçer. Belediyede memursanız başkan sizi görevlendirebilir; nüfus müdürlüğünde memursanız vali onayıyla görevlendirilirsiniz; köy muhtarı seçilirseniz yetki doğrudan görevinizle birlikte gelir.
6. maddeye göre evlendirme memuru şu işleri yürütür:
Evlendirme memuru, il veya ilçe nüfus müdürüne karşı sorumludur; belediye personeli ise ayrıca belediye başkanına karşı sorumluluğunu sürdürür.
20. madde evlenme dosyasının içeriğini sayar:
18. maddeye göre taraflar başvuruda fotoğraflı kimlik göstermek zorundadır; kimlik ibraz edilmezse evlendirme memuru başvuruyu kabul etmez.
Türk Medeni Kanunu uyarınca evlenme yaşı on yedinin doldurulmasıdır; bu yaşta veli, vasi veya vesayet makamının izni aranır. On altı yaşını dolduranlar ise ancak sulh hukuk hâkiminin izniyle evlenebilir.
Mevzuatta nikah memurluğu için özel bir bölüm veya diploma şartı yoktur, çünkü bu ayrı bir kadro değildir. Belirleyici olan, evlendirmeye yetkili kurumda (belediye, nüfus müdürlüğü, müftülük) kamu görevlisi olmak ya da köy muhtarı seçilmektir.
Hayır. Nikah memurluğu için açılan ayrı bir sınav veya başvuru dönemi bulunmaz. Yetki, görevlendirme yoluyla verilir: belediyede başkanın görevlendirmesi, nüfus müdürlüğünde valinin onayı ile.
Köylerde evlendirme memuru muhtardır. Yetki ayrıca bir görevlendirme gerektirmeden muhtarlık göreviyle birlikte gelir.
Evet. Evlendirme Yönetmeliği, Bakanlıkça yetki verilmesi hâlinde il ve ilçe müftülüklerini evlendirmeye yetkili makamlar arasında sayar. Görevlendirilecek personeli Bakanlık belirler.
Büyükelçi veya başkonsolos ile Dışişleri Bakanlığı’nın yetkilendirdiği görevliler kıyabilir. Bunun için bulunulan ülkenin hukukunun izin vermesi ve eşlerin ikisinin de Türk vatandaşı olması gerekir. Fahri konsolosların yetkisi yoktur.
Hayır. Evlendirme Yönetmeliği md. 20, sağlık raporu alınmaması durumunda evlenmenin yapılamayacağını açıkça belirtir.
Eşlerden biri yabancı olduğunda belediye evlendirme memurlukları ve nüfus müdürleri yetkilidir.