2026’da Sokakta Yaşayan Yabancı Vatandaşlar İçin Yardım Süreci

İstanbul’da yaşanan insani dram, yabancı vatandaşların ülkemizdeki yasal statüleri ve sosyal yardım süreçleri hakkında önemli sorulara yol açıyor. Esenler’de sokakta yaşamak zorunda kalan 76 yaşındaki Rus vatandaşı Andrei Chertkov’un hikayesi, hem kamu görevlilerinin hem de vatandaşların bu tür durumlarla nasıl başa çıkabileceğine dair önemli ipuçları veriyor.

Sokakta Yaşayan Yabancı Vatandaşlara Müdahale Süreci

Mahalle sakinlerinin ihbarı üzerine harekete geçen gönüllü Su Kulaçatan’ın örneği, bu tür durumlarla karşılaşıldığında izlenmesi gereken adımları gösteriyor. Yaklaşık bir hafta boyunca Esenler-Bağcılar arasında farklı sokaklarda kalan Chertkov’un durumu, sistematik bir yaklaşımla çözüme kavuşturuldu.

İlk müdahale aşamasında:

• Dil engeli tespit edildi ve Rusça bilen kişilerden yardım istendi
• Kişinin sağlık durumu değerlendirildi
• Yetkili mercilere bildirim yapıldı
• Hastane sevk işlemi gerçekleştirildi

Sağlık Hizmetleri ve Tedavi Süreci

Hastanede yapılan kapsamlı muayenede, Chertkov’un akciğer enfeksiyonu olduğu tespit edildi. Kan testlerinin temiz çıkması sevindirici olmakla birlikte, uzun süre kişisel bakımını yapamaması nedeniyle bacaklarında ciddi yaralar oluştuğu belirlendi.

Doktorların evde tedavi edilebileceğini belirtmesi üzerine gerekli ilaçlar yazılarak hasta taburcu edildi. Bu durum, acil sağlık müdahalelerinin yabancı uyruklu vatandaşlar için de aynı standartlarda yapıldığını gösteriyor.

Yasal Statü ve Göç İdaresi Süreci

Chertkov’un üzerinde bulunan belgelerden elde edilen bilgilere göre:

Bildirim yükümlülüğünün halen aktif olması nedeniyle Chertkov’un sınır dışı edilecek yabancılar kapsamında bulunmadığının belirlenmesi, göç mevzuatının karmaşık yapısını ortaya koyuyor.

Sosyal Dayanışma ve Gönüllü Çalışmalar

Kulaçatan’ın “İstanbul ablası” projesi kapsamında yürüttüğü çalışmalar, kimsesiz ve evsizlere yönelik sosyal dayanışmanın önemini gösteriyor. Chertkov’un temizlenmesi, tıraşının yapılması ve temiz kıyafetler giydirilmesi gibi temel insani ihtiyaçların karşılanması süreci örnek teşkil ediyor.

Mahalle Muhtarı Adil Topuz’un açıklamaları, yerel yöneticilerin bu tür durumlarla karşılaştıklarında nasıl hareket etmeleri gerektiğine dair önemli ipuçları veriyor.

Yabancı uyruklu vatandaşların sosyal yardım hakları nelerdir?

Türkiye’de yasal statüye sahip yabancı uyruklu vatandaşlar, acil sağlık hizmetlerinden yararlanabilir. Ancak sosyal yardım programlarına erişim, ikamet izninin türüne ve süresine bağlı olarak değişiklik gösterir. Yasal statüsü olmayan kişiler için ise sadece acil tıbbi müdahale hizmeti verilir.

Sokakta yaşayan kişilere kimler müdahale edebilir?

İlk müdahaleyi vatandaşlar, mahalle muhtarları, belediye ekipleri veya gönüllü kuruluşlar yapabilir. Ancak resmi işlemler için mutlaka kolluk kuvvetleri, sağlık personeli ve ilgili kamu kurumlarına bildirim yapılması gerekir. Dil engeli olan durumlarda tercüman desteği alınmalıdır.

Vize ihlali yapan yabancılar nasıl işlem görür?

Vize süresi dolan veya yasal kalış izni bulunmayan yabancı uyruklu kişiler hakkında İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından sınır dışı kararı alınır. Ancak sağlık durumu, yaş ve diğer insani faktörler dikkate alınarak bildirim yükümlülüğü getirilebilir.

Gönüllü dönüş süreci nasıl işler?

Yabancı uyruklu kişi kendi ülkesine dönmek istediğini beyan ederse, gönüllü dönüş programları kapsamında işlem yapılır. Bu durumda kişinin pasaport işlemleri, ulaşım masrafları ve gerekli koordinasyon ilgili konsolosluk ile yapılır. Süreç zorunlu sınır dışıdan daha hızlı ve insani şartlarda gerçekleşir.

Yaşlı yabancı vatandaşlar için özel düzenlemeler var mı?

65 yaş üstü yabancı uyruklu kişiler için sınır dışı işlemleri daha dikkatli değerlendirilir. Sağlık durumu, aile bağları ve insani koşullar göz önünde bulundurularak alternatif çözümler aranır. Yaşlılık ve hastalık durumu sınır dışı işlemini engelleyebilir.

Bu tür durumlarda hangi kurumlar koordinasyon yapar?

İl Göç İdaresi Müdürlüğü ana koordinatör kurumdur. Sağlık Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, ilgili konsolosluklar ve yerel yönetimler süreçte yer alır. Gönüllü kuruluşlar ve sivil toplum örgütleri destek sağlar ancak resmi yetkiye sahip değildir.

Chertkov’un hikayesi, 2026 yılında Türkiye’nin göç politikalarında insani boyutun ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. 76 yaşındaki bir insanın sokakta yaşamak zorunda kalması, hem göç yönetimi hem de sosyal politikalar açısından gözden geçirilmesi gereken noktaları ortaya koyuyor.

Kamu görevlileri ve vatandaşlar olarak bu tür durumlarla karşılaştığımızda, hukuki süreçleri takip ederken insani değerleri de gözetmemiz gerekiyor. Chertkov’un ülkesine dönme talebinin karşılanması ve ailesine kavuşturulması için gerekli adımların atılması, Türkiye’nin uluslararası standartlardaki insani yaklaşımının bir göstergesi olacaktır.