News
MEB
MEB
MEB
MEB
MEB
MEB
Son dönemde yaşanan okul saldırıları sonrasında, dijital oyunların çocuklar ve gençler üzerindeki psikolojik etkileri yeniden gündeme geldi. Uzmanlar, özellikle şiddet içerikli oyunların gelişim çağındaki bireyler üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
Konu hakkında açıklama yapan uzmanlar, dijital oyunlardaki şiddet unsurlarının çocukların gerçeklik algısını bozabileceği ve duyarsızlaşmaya yol açabileceği konusunda hemfikir. Bu durum, özellikle kamu çalışanları olan öğretmenler ve okul yöneticileri açısından da büyük önem taşıyor.
Uzmanlardan Duyarsızlaşma Uyarısı
Çocuk-Ergen Psikoloğu Serhat Çıkman konuyla ilgili önemli tespitlerde bulundu. Çıkman, “Oyunlarda ölen bir karakter bir saniye sonra yeniden doğar” diyerek durumun ciddiyetine dikkat çekti.
Uzmanın açıklamalarına göre:
- Sanal ortamda şiddetin gerçek sonuçları yoktur
- Saatlerce bu ortamda vakit geçiren çocukların beyni şiddete karşı duyarsızlaşır
- Duyarsızlaşan zihin, gerçek hayatta silah kullanırken korku ve acıma duygularını üretemez
- 9-17 yaş arası için yetişkin şiddet içerikli oyunlar sağlıklı değildir
Yaş Etiketi Tek Başına Yeterli Değil
Psikolog Kerem Gümüş ise konuya farklı bir perspektiften yaklaşarak, sadece yaş etiketinin yeterli olmadığını vurguladı. Gümüş’ün belirttiği temel sorun alanları şunlar:
Oyunların çocuklar üzerindeki olumsuz etkileri:
- Gerçeklik algısının zedelenmesi
- Kaygı düzeylerinin artması
- Duyarsızlaşmaya yol açması
- Agresif tutumların gelişmesi
Gümüş, çocukluk ve ergenlik döneminin kimlik gelişimi, duygu kontrolü, vicdan ve sınır algısının hâlâ şekillendiği bir dönem olduğunu hatırlatarak, bu dönemde güçlü denetim mekanizmalarının şart olduğunu belirtti.
Beyin Gelişimi ve Dijital İçerik İlişkisi
Nöropsikolog Merve Tuğçe Doğru, konuyu bilimsel açıdan ele alarak yaş sınırlamalarının sadece içerik filtreleme aracı olmadığını, aynı zamanda beyin gelişiminin hassas dönemlerini korumaya yönelik bilimsel bir çerçeve sunduğunu açıkladı.
Doğru’nun verdiği bilgilere göre, farklı yaş gruplarındaki etkiler şöyle:
| Yaş Grubu | Özellikler | Riskler |
|---|---|---|
| 3-7 Yaş | Soyut düşünme gelişmemiş | Şiddet içeriklerini model alma |
| 7-12 Yaş | Kuralları anlamaya başlar | Duyarsızlaşma, empati kaybı |
| 10+ Yaş | Eleştirel değerlendirme | Kimlik gelişimi, dürtü kontrolü sorunları |
Sosyal Medya ve YouTube Kids Sorunu
Konunun bir başka boyutu da sosyal medya platformlarında yer alan içerikler. Özellikle 7,5 milyon takipçili “Minecraft Parodileri” kanalındaki videolar dikkat çekti.
Bu videolarda:
- Okul ortamı savaş alanı gibi resmediliyor
- Öğretmenler silahla tehdit ediyor
- Öğrenciler öğretmenlere karşı şiddet uyguluyor
- İçerikler YouTube Kids platformunda da yer alıyor
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı bu kanalla ilgili soruşturma başlatarak, erişim engellemesi kararı aldı.
Aileler Ne Yapmalı?
Uzmanlar, ailelerin bu konuda alabileceği önlemler konusunda şu önerilerde bulunuyor:
- Aktif rehberlik rolü üstlenmek
- Dijital okuryazarlığı artırmak
- Çocukların dijital aktivitelerini denetlemek
- Psikososyal dayanıklılığı desteklemek
- Okul temelli dijital farkındalık eğitimi almak
Kamu Kurumları Nasıl Önlem Alabilir?
Kamu çalışanları ve eğitim kurumları için öneriler:
- Dijital farkındalık eğitimleri düzenlenmeli
- Öğretmen ve veliler bilgilendirilmeli
- Okullarda dijital güvenlik programları uygulanmalı
- Platform kimlik doğrulama sistemleri güçlendirilmeli
- Gerektiğinde kamusal düzenlemeler yapılmalı
Sonuç olarak, dijital oyunların çocuklar üzerindeki etkisi sadece teknolojik bir sorun değil, aynı zamanda toplumsal bir mesele. Bu konuda aile, okul ve devlet kurumlarının ortak hareket etmesi, çocukların sağlıklı gelişimi için kritik önem taşıyor.
