Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) Türk Medeni Kanunu’ndaki yoksulluk nafakasının ‘süresiz’ ibaresini iptal etmesi, boşanma davalarında yeni bir dönemin başlangıcını işaret ediyor. Bu karar, hem mevcut nafaka alanları hem de gelecekte boşanacak çiftleri yakından ilgilendiriyor.

Karar 9 ay sonra yürürlüğe girecek ve bu süreçte mevcut sistem uygulanmaya devam edecek. Peki bu değişiklik kimler için ne anlama geliyor?

ÖNEMLİ: AYM’nin iptal kararı 9 ay ertelendi. Bu süre içinde açılacak davalarda mevcut düzenleme geçerli olmaya devam edecek.

Mevcut Nafaka Kararları Nasıl Etkilenecek?

İstanbul Barosu avukatlarından Dilek Yüksel’in açıklamalarına göre, kesinleşmiş nafaka kararları bu değişiklikten etkilenmeyecek. AYM kararları geriye yürümediği için, daha önce verilen süresiz nafaka hükümleri geçerliliklerini koruyacak.

Ancak yeni bir durum da ortaya çıkıyor: İptal kararı gerekçe gösterilerek nafakanın kaldırılması veya uyarlanması için yeni davalar açılabilecek. Mahkemeler bu talepleri değerlendirirken kazanılmış hak ilkesini dikkate alacak.

Yeni Sistem Nasıl Şekillenecek?

AYM henüz gerekçeli kararını açıklamadığı için yeni sistemin detayları netleşmedi. Ancak hukukçular birkaç modelin öne çıkabileceğini belirtiyor.

En güçlü ihtimal: Nafaka süresi evliliğin uzunluğuna göre belirlenecek. Bu sistemde:

Evlilik Süresi Tahmini Nafaka Süresi
1-2 yıl 1-2 yıl veya hiç nafaka yok
5-10 yıl 5-10 yıl arası
10+ yıl Daha uzun süreli nafaka

Avukat Mert Yalçın, yeni düzenlemenin herkese aynı şekilde uygulanmasının hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurabileceğini vurguluyor. 25-30 yıl evli kalmış, hiç çalışmamış ve ileri yaşta olan bir kişinin durumuyla kısa süreli evlilik sonrası boşanan çiftin durumu aynı değil.

Kimler Bu Değişiklikten Etkilenecek?

Yeni düzenleme farklı grupları farklı şekillerde etkileyecek:

Uzun süreli evlilikler: 25-30 yıl evli kalmış, çalışmamış eşler için yine uzun süreli nafaka uygulaması gündeme gelebilir. Bu durumda kişinin yaşı, çalışma imkânları ve ekonomik durumu dikkate alınacak.

Kısa süreli evlilikler: 1-2 yıllık evlilikler sonrası nafaka süresinin kısa tutulması veya hiç nafaka bağlanmaması değerlendiriliyor.

Mevcut nafaka alanlar: Kesinleşmiş kararları olan kişiler etkilenmeyecek, ancak karşı taraf yeni dava açabilecek.

BİLGİ: Nafaka yükümlülüğü zaten belirli durumlarla sona erebiliyordu: yeniden evlenme, vefat, evliymiş gibi yaşama, haysiyetsiz hayat, yoksulluğun ortadan kalkması.

Geçiş Süreci Nasıl İşleyecek?

AYM’nin 9 aylık erteleme kararı, hem hukukçulara hem de taraflara hazırlık süresi tanıyor. Bu süreçte:

Erteleme süresi sonunda Meclis’in düzenleme yapmaması halinde, mahkemeler iptal edilen hükmü yok sayarak karar verecek.

Yoksulluk nafakası nedir?

Yoksulluk nafakası, boşanma sonrası ekonomik durumu kötüleşen eşe ödenen para yardımıdır. Evlilik birliği içindeki bakım yükümlülüğünün devamı niteliğindedir ve eşlerden birinin yoksulluk içinde kalmasını önlemeyi amaçlar.

Süresiz nafaka ne zaman sona erer?

Süresiz nafaka bile mutlak değildir. Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi, vefatı, evliymiş gibi yaşaması, haysiyetsiz hayat sürmesi veya ekonomik durumunun düzelmesi halinde mahkeme kararıyla kaldırılabilir.

AYM kararı ne zaman yürürlüğe girecek?

Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı 9 ay ertelenmiştir. Bu süre sonunda, yani 2026 yılında yürürlüğe girecektir. Bu tarihe kadar mevcut düzenleme uygulanmaya devam edecektir.

Mevcut nafaka kararlarım etkilenecek mi?

Kesinleşmiş nafaka kararları bu değişiklikten etkilenmeyecektir. Ancak karşı taraf AYM kararını gerekçe göstererek nafakanın kaldırılması veya uyarlanması için yeni dava açabilir. Mahkemeler kazanılmış hak ilkesini dikkate alarak karar verecektir.

Yeni sistemde nafaka süresi nasıl belirlenecek?

Henüz kesin olmamakla birlikte, en güçlü ihtimal nafaka süresinin evliliğin uzunluğuna göre belirlenmesidir. Kısa evliliklerde kısa süreli veya hiç nafaka, uzun evliliklerde ise kişinin durumuna göre daha uzun süreli nafaka uygulanabilir.

Sonuç olarak, AYM’nin bu kararı Türkiye’de boşanma hukukunda önemli bir dönüm noktası oluşturuyor. 2026’da yürürlüğe girecek yeni sistem, nafaka uygulamalarını daha adil ve sürdürülebilir hale getirmeyi amaçlıyor. Ancak geçiş sürecinde ortaya çıkabilecek hukuki belirsizlikler için yasama organının düzenleme yapması bekleniyor.

📰 İlgili Haberler