Eskişehir’in Çifteler ilçesine bağlı Abbashalimpaşa Mahallesi, Türkiye’de eşi benzeri bulunmayan mimari düzeni ve yerleşim planıyla dikkat çekiyor. 113 yıllık geçmişe sahip bu köy, dışarıdan yerleşime izin vermeyen katı kuralları ve cetvelle çizilmiş gibi düzenli sokakları ile adeta bir açık hava müzesi niteliği taşıyor.

1912 yılında Balkan Savaşları sonucu Bulgaristan’dan göç eden Türklerin kurduğu bu yerleşim, günümüze kadar özgün dokusunu korumuş durumda. Mısır prenslerinden Abbas Halim Paşa’nın adını taşıyan köy, kamu yönetimi ve şehir plancılığı açısından da önemli bir örnek teşkil ediyor.

Abbas Halim Paşa’nın Mirası: 113 Yıllık Planlı Yerleşim

Abbashalimpaşa Mahallesi, ilk kurulduğunda “Mandıra” adıyla anılıyordu. 30 Aralık 1914 tarihinde Hüdavendigar Vilayeti’nin kararıyla köyün adı değiştirildi. Dönemin Osmanlı Sadrazamı Said Halim Paşa’nın kardeşi olan Abbas Halim Paşa’nın adını alan köy, o dönemden itibaren titizlikle korunan bir imar planına sahip oldu.

Abbas Halim Paşa’nın geçmişte üstlendiği önemli görevler şöyle:

ÖNEMLİ: Köyde yeni yapılacak her bina, 113 yıllık orijinal imar planına uygun olarak inşa edilmek zorundadır. Bu kural hiçbir zaman esnetilmemiştir.

Eşsiz Mimari Düzen ve Yerleşim Özellikleri

Köyün en dikkat çekici özelliği, dikdörtgen ve kare bloklardan oluşan geometrik yerleşim planıdır. Tüm sokaklar birbirine paralel ve tamamen düzdür. Köyde hiçbir dar sokak veya çıkmaz sokak bulunmamaktadır.

Kuruluş döneminde her aileye tahsis edilen alanlar:

Tahsis Türü Alan Büyüklüğü
Tarla Alanı 120 dekar
Ev Arsası 700 metrekare

Muhtar Mehmet Güçen’in açıklamalarına göre, köyün toplam arazisi 22 bin dekar büyüklüğündedir. Bu geniş alan, hayvancılık yapanların ilgisini çekse de köy yönetimi dışarıdan gelenlere izin vermemektedir.

Köy Sandığı Geleneği ve Dış Yerleşime Engel

Geçmişte köyde uygulanan “köy sandığı” sistemi, yerleşim düzeninin korunmasında kritik rol oynuyordu. Bu sistem sayesinde:

Ancak büyükşehir yasasıyla köyün mahalleye dönüştürülmesi sonucu bu sistem sona erdi. Eskiden 600-700 olan nüfus, 2026 yılında 300’e kadar düştü.

2026’da Köyün Mevcut Durumu ve Geleceği

Günümüzde köy, yoğun yerleşim talebine rağmen katı kurallarını sürdürmeye devam ediyor. Özellikle büyükşehirlerdeki yaşam kalitesi arayışı nedeniyle köye ilgi artarken, yerel yönetim bu talepleri reddediyor.

Köyün korunması için alınan önlemler:

Abbashalimpaşa köyü nerede bulunuyor?

Abbashalimpaşa Mahallesi, Eskişehir merkeze 66 kilometre uzaklıktaki Çifteler ilçesinin kırsal bir yerleşimidir. Köy, Eskişehir-Ankara karayolu üzerinden ulaşılabilir konumdadır.

Köyün kuruluş tarihi ne zaman?

Köy 1912 yılında Balkan Savaşları sonucu Bulgaristan’dan göç eden Türkler tarafından kurulmuştur. İlk adı “Mandıra” olan yerleşim, 1914 yılında Abbas Halim Paşa’nın adını almıştır.

Köye dışarıdan yerleşim mümkün mü?

Hayır, köy yönetimi dışarıdan yerleşime kesinlikle izin vermemektedir. Bu kural 113 yıldır titizlikle uygulanmakta ve köyün özgün karakterinin korunmasını sağlamaktadır.

Köyün mimari özelliği nedir?

Köy, cetvelle çizilmiş gibi düzenli dikdörtgen ve kare bloklardan oluşur. Tüm sokaklar birbirine paralel ve düzdür, hiçbir çıkmaz sokak bulunmaz. Bu düzen 113 yıldır değişmemiştir.

Abbas Halim Paşa kimdir?

Abbas Halim Paşa, Mısır prenslerinden olup Osmanlı Sadrazamı Said Halim Paşa’nın kardeşidir. Devlet Şurası üyeliği, Bursa Valiliği ve Bayındırlık Bakanlığı görevlerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, Abbashalimpaşa Mahallesi, Türkiye’de planlı yerleşim ve kültürel koruma konularında eşsiz bir örnek teşkil etmektedir. 2026 yılında bile özgün dokusunu koruyan bu yerleşim, gelecek nesillere aktarılması gereken bir miras niteliğindedir.

📰 İlgili Haberler