Türkiye’nin en önemli hukuki süreçlerinden biri olan Genelkurmay çatı davasında, Yargıtay’ın bozma kararı ardından yeniden görülen duruşmada mahkeme kararını açıkladı. Ankara 17. Ağır Ceza Mahkemesi, 15 Temmuz darbe girişimiyle ilgili bu kritik davada sanıklar hakkında ağır cezalar verdi.
Sincan Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü’ndeki salonda gerçekleştirilen duruşmaya sanıkların bir kısmı SEGBİS sistemi üzerinden katılırken, diğer sanıklar ve avukatları salonda hazır bulundu. Mahkeme başkanı, son sözleri alınamayan sanıkları dinledikten sonra hükmünü açıkladı.
Mahkemeden Ağır Cezalar
Mahkeme, tutuksuz sanık Murat Pekgüler’i hükümle birlikte tutuklayarak müebbet hapis cezası ile 368 yıl 4 ay hapis cezasına çarptırdı. Pekgüler, “Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs” ve “kasten öldürme” suçlarından müebbet, “kasten öldürmeye teşebbüs” ve “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma” suçlarından ise 368 yıl 4 ay hapisle cezalandırıldı.
Tutuksuz sanık Okan Kurt da “Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım” suçundan 13 yıl 4 ay hapis cezası aldı ve hükümle birlikte tutuklandı. Dönemin Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar’ın emir subayı eski yarbay Levent Türkkan ise “siyasal ve askeri casusluk” suçundan 15 yıl hapisle cezalandırıldı.
Mahkeme, tutuklu sanık Cengiz Aydın’a da Pekgüler ile aynı suçlardan müebbet hapis cezası ve 368 yıl 4 ay hapis cezası verdi.
Üst Düzey Askeri Personele Verilen Cezalar
Davada en dikkat çeken kararlardan biri, 17 tutuklu sanığın “kasten öldürme” suçundan 2’şer kez müebbet hapis cezası alması oldu. Bu sanıklar arasında:
- Eski Hava Kuvvetleri Komutanı ve YAŞ üyesi orgeneral Akın Öztürk
- Albay Cemil Turhan
- Tuğgeneral Hakan Evrim
- Tümgeneral Kubilay Selçuk
- Tümgeneral Mehmet Dişli
- Eski Genelkurmay Personel Plan ve Yönetim Daire Başkanı tuğgeneral Mehmet Partigöç
Bu sanıklar aynı zamanda “kasten öldürmeye teşebbüs” suçundan da 16’şar yıl hapis cezası aldı. Diğer sanıklar ise farklı suçlardan 12 yıl 6 aydan ikişer kez ağırlaştırılmış müebbete kadar değişen cezalarla karşı karşıya kaldı.
Yargıtay’ın Bozma Kararının Etkileri
Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 17 Temmuz 2024’te tamamladığı temyiz incelemesinde önemli kararlar almıştı. Yüksek mahkeme, sözde “yurtta sulh konseyi” üyelerinin de aralarında bulunduğu sanıklara verilen 138’er kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını onamıştı.
Ancak bazı sanıklar hakkında “eksik inceleme” ve “yetersiz gerekçe” nedeniyle bozma kararı verilmişti. Bu durum, yerel mahkemenin yeniden karar vermesini gerektirdi.
Yargıtay, toplamda 139 sanığın yeniden yargılanmasına hükmetmişti. Bu sanıklar arasında “Anayasayı ihlal”, “Anayasayı ihlale yardım” ve “silahlı terör örgütüne üye olma” suçlarından yeniden değerlendirme yapılması gereken isimler bulunuyordu.
Dinleme Cihazı Skandalı ve Casusluk Suçlamaları
Davada öne çıkan önemli detaylardan biri de Genelkurmay Başkanı’nın odasına dinleme cihazı konulması olayıydı. Yargıtay, dönemin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar’ın yaveri eski yarbay Levent Türkkan ve diğer sanıklar hakkında “siyasal ve askeri casusluk” suçundan verilen beraat kararlarını bozmuştu.
Mahkeme, sanıkların somut eylemlerinin casusluk suçunu oluşturduğu gerekçesiyle yeniden yargılanmalarına karar vermişti.
Genelkurmay çatı davası nedir?
Genelkurmay çatı davası, 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sırasında Genelkurmay Başkanlığı karargahında yaşanan olaylarla ilgili açılan ve 224 sanığın yargılandığı ana davadır. Dava, darbe girişiminin “yöneticileri” ve “asli failleri” kabul edilen üst düzey askeri personelin yargılandığı en kapsamlı hukuki süreçlerden biridir.
Yargıtay bozma kararı ne anlama geliyor?
Yargıtay bozma kararı, alt mahkemenin verdiği hükmün hukuki veya usuli açıdan hatalı bulunması durumunda verilen karardır. Bu durumda dava dosyası yeniden incelenmek üzere alt mahkemeye gönderilir ve mahkeme Yargıtay’ın işaret ettiği eksiklikleri gidererek yeni bir karar verir.
Müebbet hapis cezası hangi suçlardan veriliyor?
Müebbet hapis cezası, Türk Ceza Kanunu’nda yer alan en ağır cezalardan biridir. “Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs”, “kasten öldürme”, “Cumhurbaşkanına suikast” gibi ağır suçlarda verilmektedir. Bu davada sanıklar bu suçlardan müebbet hapis cezası almıştır.
SEGBİS sistemi nedir ve nasıl çalışır?
SEGBİS (Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi), tutuklu sanıkların ceza infaz kurumlarından mahkeme salonlarına video konferans yöntemiyle bağlanmasını sağlayan teknik sistemdir. Bu sistem sayesinde sanıklar fiziksel olarak mahkemede bulunmadan duruşmalara katılabilmektedir.
Darbe davalarında hangi suçlar işleniyor?
Darbe davalarında genellikle “Anayasayı ihlal”, “Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs”, “kasten öldürme”, “kasten öldürmeye teşebbüs”, “siyasal ve askeri casusluk”, “silahlı terör örgütüne üye olma” ve “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma” suçları işlenmektedir.
Dava süreci ne kadar sürer?
Genelkurmay çatı davası gibi kapsamlı davalar yıllarca sürebilmektedir. İlk derece mahkeme kararı, temyiz süreci, Yargıtay incelemesi ve gerekirse bozma sonrası yeniden yargılama süreçleri nedeniyle toplam süreç 5-10 yıl arasında değişebilmektedir.
Bu önemli dava, Türkiye’nin hukuk tarihinde kritik bir yere sahiptir. Mahkemenin verdiği ağır cezalar, 15 Temmuz darbe girişiminin hukuki sonuçlarını net bir şekilde ortaya koymaktadır. Yargı sürecinin devam etmesi ve adaletin tecelli etmesi açısından bu karar büyük önem taşımaktadır.



