657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre refakat izni, memurların eş veya çocuklarının tedavi gördüğü sürelerde yanlarında bulunabilmeleri için verilen ücretsiz izin türüdür. Bu izin, aile bireylerinin sağlık durumunun memur refakatini gerektirdiğinin tıbbi raporla belgelenmesi halinde kullanılabilir.

ÖNEMLİ: Refakat izni ücretsizdir ve memuriyetteki hizmet süresinden sayılmaz. İzin süresince maaş ödenmez.

Refakat İzni Kimler İçin Kullanılabilir

Refakat izni sadece belirli aile bireyleri için kullanılabilir. 657 sayılı kanun ve ilgili yönetmelikler bu konuda net sınırlar çizmiştir. İzin hakkından faydalanabilmek için öncelikle kişiler arasındaki hukuki bağın varlığı gereklidir.

Memurlar eşleri ve çocukları için refakat izni kullanabilirler. Evlilik bağı resmi nikah ile kurulmuş olmalı, çocuklar ise biyolojik veya yasal olarak evlat edinilmiş çocuklar olmalıdır. Anne baba gibi diğer yakınlar için refakat izni kullanılamaz.

Refakat izni kullanılabilecek durumlar arasında ciddi hastalıklar, ameliyat süreçleri ve uzun süreli tedavi gerektiren sağlık sorunları yer alır. Hafif rahatsızlıklar veya ayaktan tedavi edilebilecek durumlar refakat izni kapsamında değerlendirilmez.

Refakat İzni Şartları ve Gerekli Belgeler

Refakat izni alabilmek için öncelikle hasta yakının durumunun refakat gerektirdiğini gösteren tıbbi rapor alınması gerekir. Bu rapor, hastanın tedavi gördüğü sağlık kuruluşundan temin edilmelidir. Raporda refakat ihtiyacı açıkça belirtilmeli ve süre önerisi yer almalıdır.

İkinci önemli şart, memur ile hasta arasındaki yakınlık derecesinin belgelenmesidir. Eş için evlilik cüzdanı, çocuklar için nüfus kayıt örneği gibi belgeler sunulmalıdır. Bu belgeler güncel olmalı ve memur adına düzenlenmiş olmalıdır.

Üçüncü şart ise memuriyetteki durumun refakat iznine uygun olmasıdır. 657 İzin Yönetmeliği 2026 kapsamında memur aktif görevde olmalı, disiplin cezası almamış olmalı ve daha önce kullandığı izin hakları tüketilmemiş olmalıdır.

Refakat İzni Süreleri ve Sınırları

Refakat izni süreleri hastanın durumuna ve tedavi sürecine göre belirlenir. Genel olarak bir yıl içinde toplam 90 gün refakat izni kullanılabilir. Bu süre kesintisiz olarak da bölümlere ayrılarak da kullanılabilir.

Özel durumlar için bu süre uzatılabilir. Kanser, organ nakli, ağır ameliyatlar gibi kritik durumlarda ek süre verilebilir. Ancak bu uzatma için ek tıbbi raporlar ve üst makam onayı gereklidir. Uzatma kararı memur personel şube müdürlüğü tarafından değerlendirilir.

Refakat izni süresince memur başka bir işte çalışamaz. Bu durum tespit edilirse disiplin cezası uygulanır ve izin iptal edilir. Mazeret izni gibi diğer izin türlerinden farklı olarak refakat izni tamamen hastanın yanında bulunmak için verilir.

İzin Türü Maksimum Süre Ücret Durumu
Standart Refakat İzni 90 gün/yıl Ücretsiz
Kritik Durum Refakat Uzatılabilir Ücretsiz
Çocuk Refakat İzni 90 gün/yıl Ücretsiz

Başvuru Süreci ve Onay Aşamaları

Refakat izni başvurusu memur personel müdürlüğüne yapılır. Başvuru sırasında tüm gerekli belgeler eksiksiz olarak sunulmalıdır. Eksik belge durumunda başvuru işleme alınmaz ve memura eksikliklerin tamamlanması için süre verilir.

İlk değerlendirme personel müdürlüğü tarafından yapılır. Belgelerin uygunluğu kontrol edilir ve tıbbi raporun yeterliliği değerlendirilir. Gerekli görülürse sağlık kurulu raporu istenebilir. Bu aşamada başvuru onaylanabilir veya ek belge istenilebilir.

Onay sonrası memura izin belgesi verilir ve sicil kaydına işlenir. İzin süresince memur düzenli olarak durumu hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. İzin bitiminde görev yerine dönüş yapması ve gerekirse sağlık raporu sunması gerekir.

Refakat İzni Sırasında Haklar ve Yükümlülükler

Refakat izni süresince memur maaş alamaz ancak sosyal güvenlik hakları devam eder. SGK primleri ödenmeye devam eder ve sağlık güvencesi kesintisiz sürdürülür. Emeklilik hesaplamalarında bu süre hizmet süresi olarak sayılmaz.

Memur izin süresince sadece hasta yakınının refakatinde bulunabilir. Başka bir işte çalışması veya ticari faaliyette bulunması yasaktır. Bu durumun tespiti halinde izin iptal edilir ve disiplin soruşturması başlatılır.

İzin süresi boyunca memur gerektiğinde durumu hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Hastanın durumunda iyileşme olması halinde izni erken sonlandırabilir. Vefat gibi durumlarda ise izin türü değişir ve farklı haklar devreye girer.

Özel Durumlar ve İstisnaları

Bazı özel durumlar refakat izni kurallarında farklılık yaratır. Engelli çocuklar için yaş sınırı uygulanmaz ve süre uzatımı daha kolay yapılabilir. Kanser, organ yetmezliği gibi kritik hastalıklarda süre sınırları esnetilebilir.

Yurt dışında tedavi gören hastalar için de refakat izni verilebilir. Bu durumda pasaport, vize ve tedavi belgelerinin sunulması gerekir. Yurt dışı refakat izni süresince memur yurt dışı görev aylığı alamaz ancak izin süreleri aynı şekilde uygulanır.

Eşlerin ikisi de memur ise refakat izni sadece biri tarafından kullanılabilir. Her iki eşin aynı hasta için aynı anda refakat izni alması mümkün değildir. Bu durumda hangi eşin izin kullanacağına birlikte karar vermeleri gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Refakat izni ücretli mi, ücretsiz mi?

Refakat izni tamamen ücretsizdir. İzin süresince memur maaş alamaz ancak sosyal güvenlik hakları devam eder. SGK primleri ödenmeye devam eder ve sağlık güvencesi kesintisiz sürdürülür. Bu süre emeklilik hesaplamalarında hizmet süresi olarak sayılmaz ancak sosyal güvenlik açısından prim ödeme süresi olarak değerlendirilir.

Anne baba için refakat izni alınabilir mi?

Hayır, 657 sayılı kanuna göre refakat izni sadece eş ve çocuklar için kullanılabilir. Anne, baba, kardeş gibi diğer aile bireyleri için refakat izni hakkı bulunmamaktadır. Bu durumda mazeret izni veya yıllık izin gibi alternatif izin türleri değerlendirilebilir. Ancak bu izin türleri refakat izni kadar uzun süreli değildir.

Refakat izni kaç gün kullanılabilir?

Bir takvim yılı içinde toplam 90 gün refakat izni kullanılabilir. Bu süre kesintisiz olarak da bölümler halinde de kullanılabilir. Kanser, organ nakli gibi kritik durumlarda ek tıbbi raporlarla süre uzatılabilir. Uzatma kararı memur personel şube müdürlüğü ve üst makam onayı ile verilir. Her durumda tıbbi gerekçelendirme şarttır.

Refakat izni sırasında başka işte çalışılabilir mi?

Kesinlikle hayır. Refakat izni süresince memur sadece hasta yakınının refakatinde bulunabilir ve başka hiçbir işte çalışamaz. Bu durum tespit edilirse izin iptal edilir ve memur hakkında disiplin soruşturması başlatılır. Ayrıca haksız aldığı izin süresince maaş talep edilebilir. Refakat izni amacı dışında kullanılması ciddi hukuki sonuçlar doğurur.

657 refakat izni, memurların aile bireylerinin sağlık sorunları karşısında yanlarında bulunabilmeleri için önemli bir haktır. Bu hakkın doğru şekilde kullanılması hem memur hem de hasta yakını açısından büyük önem taşır.

Güncellik notu: Bu içerik 23.07.2026 tarihinde güncellenmiştir. Ücret, tutar ve tarih bilgileri resmi kurumlarca değiştirilebilir; kesin bilgi için ilgili kurumun güncel duyurularını esas alınız. Bu konudaki resmi ve bağlayıcı duyurular için birincil kaynak: Devlet Personel Başkanlığı.

📰 İlgili Haberler