TBMM Şanlıurfa ve Kahramanmaraş Okul Saldırılarını ve Dijital Riskleri Araştırma Komisyonu’nda önemli açıklamalar yapıldı. Türkiye Oyun Geliştiricileri Derneği (TOGED) Danışma Kurulu Başkanı Tuğbek Ölek, dijital oyunların şiddete yönlendirme iddialarını bilimsel verilerle çürüttü.
Son dönemde yaşanan okul saldırıları sonrasında yeniden gündeme gelen dijital oyun tartışmaları, komisyonda ele alındı. Uzmanlar, oyunlar ve şiddet arasındaki bağlantıya dair önemli tespitlerde bulundu.
Oyunlar ve Şiddet Arasında Anlamlı Bağ Yok
TOGED Danışma Kurulu Başkanı Tuğbek Ölek, dünya genelinde yapılan araştırma ve meta analizlere dayandırarak oyundaki şiddetle gerçek yaşamdaki şiddet arasında anlamlı bir bağ olmadığını açıkladı.
Ölek, “En çok oynadığımız şey; şövalye olup kötülerle savaşıyoruz. Oyunların yüzde 99’unda zaten biz iyi insanı oynuyoruz” ifadelerini kullanarak oyunların aslında olumlu değerleri öğrettiğini vurguladı.
Oyun Derecelendirme Sistemi ve Güvenlik Önlemleri
Avrupa Derecelendirme Sistemi (PEGI) verilerine göre, dijital oyunların sadece yüzde 8.9’u 18 yaş üzeri kategorisinde yer alıyor. Bu durum, oyunların büyük çoğunluğunun çocuklar için uygun içeriğe sahip olduğunu gösteriyor.
Ölek, oynadığımız oyunların yüzde 81-91’inin şiddet, kan, silah gibi çocukları aşırı etkileyebilecek unsurlara sahip olmadığını belirtti. Oyunların yüzde 95-99’u Microsoft, Nintendo, Apple, Steam, Google ve Sony gibi 6 büyük firmanın sıkı filtrelerinden geçiyor.
BTK’nın PEGI üyeliği hedefi: 2026 yılı başında BTK’yı PEGI’nin asil üyelerinden biri haline getirme çalışmaları devam ediyor.
Yerli Derecelendirme Sistemi Tartışması
“Yerli sistem kurulması” önerilerine karşı Ölek, Suudi Arabistan örneğini verdi. Suudi Arabistan’ın kendi sistemini kurma girişiminin başarısız olduğunu, şu an hiçbir oyunun bu derecelendirmeyi kullanmadığını aktardı.
Dünyada her yıl 100 bin yeni oyun çıktığını hatırlatan Ölek, şu verileri paylaştı:
- Geçmişten gelen 1 milyondan fazla oyun mevcut
- Her senelik 100 bin oyunu derecelendirmek için 500-600 çalışanlı yeni bakanlık gerekli
- Maliyet-fayda analizi yerli sistem lehine değil
Dijital Oyun Sektörünün Ekonomik Boyutu
Türkiye’de dijital oyun sektörü en yüksek katma değerli hizmet ihracatı yapan sektör konumunda. İki ayrı ekonomi modeli bulunuyor:
| Sektör | Hacim | Oran |
|---|---|---|
| Üretim Ekonomisi | 4 milyar dolar | %99 ihracat |
| Tüketim Ekonomisi | 600-700 milyon dolar | %95 ithalat |
Türk oyun geliştiricilerinin ürettiği oyunların yüzde 99’u ihraç ediliyor. Gelirin yüzde 50’si ABD pazarından geliyor.
Dijital oyunlar gerçekten zararlı mı?
Bilimsel araştırmalar dijital oyunlar ile şiddet arasında anlamlı bir bağ olmadığını gösteriyor. Oyunların yüzde 99’unda oyuncular iyi karakterleri canlandırıyor ve olumlu değerleri öğreniyor. Ayrıca 80 bin kişinin katıldığı oyun etkinliklerinde hiçbir şiddet vakası yaşanmıyor.
Oyun derecelendirme sistemi nasıl çalışıyor?
PEGI (Avrupa Derecelendirme Sistemi) oyunları yaş gruplarına göre sınıflandırıyor. Oyunların sadece yüzde 8.9’u 18 yaş üzeri kategorisinde. Büyük oyun platformları Microsoft, Nintendo, Apple, Steam, Google ve Sony sıkı filtreler uygulayarak uygunsuz içerikleri engelliyor.
Türkiye dijital oyun sektörü ne durumda?
Türkiye dijital oyun sektörü 4 milyar dolarlık üretim hacmiyle en yüksek katma değerli hizmet ihracatı yapan sektör konumunda. Üretilen oyunların yüzde 99’u ihraç ediliyor ve gelirin yarısı ABD pazarından geliyor. Sektör dünya oyun ekosisteminde söz sahibi olmaya çalışıyor.
Çocukları dijital oyunlarda nasıl korumalı?
Uzmanlar ailelere çocuklarını korumak için tükettikleri içeriğe para vermelerini öneriyor. Ücretsiz oyunlarda kullanıcı verisi ürün haline geliyor. Ayrıca oyun içindeki toksik davranışlar sürekli engelleniyor ve PUBG gibi oyunlarda yılda 10-20 milyon hesap yasaklanıyor.
Mavi Balina gibi tehlikeli oyunlar var mı?
Mavi Balina aslında bir oyun değil, çocuklara musallat olan online çete faaliyeti. Gerçek dijital oyunlar sıkı denetim ve filtreleme sistemlerinden geçiyor. Pentagon’un askerlerin performansını artırmak için geliştirdiği US Army oyunu bile sonuç alamayınca iptal edildi.
Sonuç olarak, TBMM komisyonunda sunulan veriler dijital oyunların şiddete yönlendirme iddialarını çürütüyor. Sektör hem ekonomik katkı sağlıyor hem de sıkı güvenlik önlemleriyle çocukları koruyor. Ailelerin bilinçli yaklaşımı ve mevcut denetim sistemleri bir arada çocukların güvenliğini sağlıyor.


?>