News
Eskişehir’in Çifteler ilçesinde yer alan Abbashalimpaşa Mahallesi, 113 yıllık geçmişiyle Türkiye’nin en özgün yerleşim yerlerinden biri olmaya devam ediyor. Mısır prenslerinden Abbas Halim Paşa’nın adını taşıyan bu kırsal mahalle, 2026 yılında bile dışarıdan yerleşime kapalı kalarak geleneksel yapısını koruyor.
1913 yılında Balkan Savaşları nedeniyle Bulgaristan’ın Kırcaali bölgesinden göç eden Türkler tarafından kurulan yerleşim, milimetrik imar planı ve mimari disipliniyle dikkat çekiyor.
113 Yıllık Prens Mirasının Özellikleri
Abbashalimpaşa Mahallesi’nin kuruluş hikayesi, Osmanlı döneminin son yıllarına uzanıyor. Abbas Halim Paşa, dönemin Osmanlı Sadrazamı Said Halim Paşa’nın kardeşi ve Mısır prenslerinden biri olarak tarihe geçmiş.
Yerleşimin temel özellikleri şunlar:
- Dikdörtgen ve kare bloklar: Cetvelle çizilmiş gibi düzenli plan
- Paralel sokaklar: Tamamen düz ve eşit genişlikte
- Çıkmaz sokak yok: Hiçbir dar veya çıkmaz sokak bulunmuyor
- Eşit arsa dağılımı: Her aileye 120 dekar tarla ve 700 metrekare arsa
Mahalle Muhtarından Açıklamalar
Abbashalimpaşa Mahallesi Muhtarı Mehmet Güçen, yerleşimin benzersiz özelliklerini şöyle açıklıyor: “Bizim köyümüz 113 yıllık, Türkiye genelinde eşi benzeri olmayan bir köydür. Sakinleri tamamen Bulgaristan’ın Kırcaali ve Tozçal bölgelerinden göç eden ailelerdir.”
Mimari disiplin konusunda ise kesin kurallar var. Yeni ev yapımında mevcut imar planının dışına çıkılması kesinlikle yasak. Bu sayede 113 yıldır aynı düzen korunuyor.
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Kuruluş Yılı | 1913 |
| Toplam Arazi | 22.000 dekar |
| Mevcut Nüfus | 300 kişi (eskiden 600-700) |
| Mesafe (Eskişehir merkez) | 66 kilometre |
Geçmişte Köy Sandığı Sistemi
Mahallede eskiden uygulanan köy sandığı sistemi, yerleşimin kapalı yapısını korumanın temel mekanizmasıydı. Bu sistemde:
• Satılık ev çıktığında muhtar ve köy sakinleri devreye giriyordu
• Köy sandığındaki bütçeyle ev satın alınıyor, dışarıdan yerleşim engelleniyordu
• Büyükşehir yasasıyla mahalle statüsüne geçilince bu sistem sona erdi
Muhtar Güçen, “Şimdi köy sandığı da para da kalmadı. Eskiden nüfusumuz 600-700 civarındayken şimdi 300’e kadar düştü” diyerek durumu özetliyor.
2026’da Yerleşim Talepleri ve Engeller
Mahallenin 22 bin dekar büyüklüğündeki arazisi ve özgün yapısı, birçok vatandaşın ilgisini çekiyor. Özellikle hayvancılık yapanlar, otlak alanlarından yararlanmak istiyor.
Ancak mahalle yönetimi bu taleplere kesin bir tavır sergiliyor. Dışarıdan yerleşime izin verilmiyor ve mera kullanım hakları da paylaşılmıyor.
Abbashalimpaşa Mahallesi nerede bulunuyor?
Abbashalimpaşa Mahallesi, Eskişehir ili Çifteler ilçesine bağlı kırsal bir mahalledir. Eskişehir merkeze 66 kilometre uzaklıkta yer almaktadır. Mahalle, Balkan Savaşları sonrası Bulgaristan’dan göç eden Türkler tarafından 1913 yılında kurulmuştur.
Mahallede dışarıdan yerleşim mümkün mü?
Hayır, Abbashalimpaşa Mahallesi’nde dışarıdan yerleşim mümkün değildir. Mahalle sakinleri ve yönetimi, 113 yıllık geleneksel yapıyı korumak amacıyla dışarıdan gelen vatandaşların yerleşimine izin vermemektedir. Bu uygulama köy sandığı sistemiyle başlamış, günümüzde de devam etmektedir.
Abbas Halim Paşa kimdir?
Abbas Halim Paşa, Mısır prenslerinden biri olup Osmanlı döneminde önemli görevlerde bulunmuştur. Dönemin Osmanlı Sadrazamı Said Halim Paşa’nın kardeşidir. Devlet Şurası üyeliği, Bursa Valiliği ve Bayındırlık Bakanlığı gibi görevlerde bulunmuş, 1914 yılında mahallaya adını vermiştir.
Mahallenin mimari özellikleri nelerdir?
Abbashalimpaşa Mahallesi, cetvelle çizilmiş gibi düzenli dikdörtgen ve kare bloklardan oluşur. Sokakları tamamen düz ve birbirine paralel olup, hiçbir çıkmaz veya dar sokağı bulunmaz. Her aileye 120 dekar tarla ve 700 metrekare arsa tahsis edilmiş, 113 yıldır aynı imar planı korunmaktadır.
Mahallede kaç kişi yaşıyor?
Abbashalimpaşa Mahallesi’nde 2026 yılı itibariyle yaklaşık 300 kişi yaşamaktadır. Geçmişte nüfus 600-700 kişi civarındayken, zaman içinde azalma göstermiştir. Tüm sakinler Bulgaristan’ın Kırcaali ve Tozçal bölgelerinden göç eden ailelerin torunlarıdır.
Mahallede yeni ev yapım şartları nelerdir?
Mahallede yeni ev yapımında 113 yıllık imar planına kesinlikle uyulması gerekmektedir. Mimari düzen bozulamaz, herkes aynı şartlara ve plana uymak zorundadır. Bu sayede yerleşimin özgün karakteri ve düzenli yapısı korunmaktadır. Hiçbir yapı mevcut imar planının dışına çıkamaz.
Sonuç olarak, Abbashalimpaşa Mahallesi 2026 yılında da Türkiye’nin en özgün yerleşim yerlerinden biri olmaya devam ediyor. 113 yıllık geçmişi, prens mirasından gelen düzenli yapısı ve dışarıya kapalı karakteriyle benzersiz bir örnek teşkil ediyor.
22 bin dekar arazi var ama kimseye yerlesim izni yok mu? Bu da ne biçim sistem ya. Memleket nüfus artışıyla boğuşurken, tarihi değer diye bir yeri kapatıp tutuyorlar. Sonra biz memurlar maaş zammı istediğimizde “devletin kasası boş” diyorlar, ama böyle yerleri korumak için para var tabii.
Yani 22 bin dekar boş duruyor, kimse yerleşememiş ama biz de başımız açıkta kalıyor. Tarihi değer, geleneksel yapı, mimari disiplin falan guzel de, bu arada gençler İstanbul’a akın ediyor, ev kirası ödeyemiyor. Devlet kasası boş derken bu tür yerlere niye para harcaniyor anlamadığım kalmadı artık.
Dışarıdan kimseye izin vermemek mi, 113 yıldır böyle mi devam ediyor bunu nasıl başarıyorlar acaba, bizim buralarda beton yıgını olup gidiyor her yer.