News
36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında düzenlenen Savunma Sanayii Forumu’nda Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, müttefikler arasındaki savunma sanayisi kısıtlamalarının kaldırılması çağrısında bulundu. NATO 3.0 olarak adlandırılan yeni dönemde, İttifak içinde külfetin daha adil paylaşılacağını vurgulayan Yılmaz, Türkiye’nin savunma sanayisindeki başarı hikayesini de paylaştı.
Türkiye Savunma Sanayisinde Dünya Liginde
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Türkiye’nin savunma sanayisindeki dönüşümünü futbol tabiriyle açıkladı. “Türkiye, 1. ligde olmayı hedefleyen bir ülke konumunda” ifadesini kullanan Yılmaz, şu önemli verileri paylaştı:
- Dünya savunma ihracatçıları arasında 11. sırada
- TSK envanterinin yerlilik oranı %80’i aşmış
- Son bir yıllık savunma ve havacılık ihracatı 11 milyar doları aştı
- İhracatın yarıdan fazlası NATO müttefikleri ve AB ülkelerine
- Dünyanın en büyük 100 savunma şirketinden 5’i Türk şirketi
Savunma sanayisi iş gücünün ortalama yaşının 34, mühendislerin yarısının kadın olduğunu belirten Yılmaz, “Bu da bize şunu söylüyor; gelecek bizim” değerlendirmesinde bulundu.
Müttefikler Arası Yaptırımlar Kaldırılmalı
Yılmaz, savunma sanayisi işbirliğinin önündeki engellere dikkat çekerek kritik bir mesaj verdi. “Müttefikler arasındaki kısıtlamaları ve yaptırımları masadan temizlemeliyiz” diyen Yılmaz, şu noktalara değindi:
- Müttefikler arası ikili düzeydeki tüm kısıtlamalar kaldırılmalı
- Türkiye, AB başta olmak üzere Avrupa’daki savunma girişimlerine katılabilmeli
- Aksi takdirde üretim kapasitesi yavaşlayacak ve maliyetler artacak
- Dayanıklı Avrupa-Atlantik güvenliği için ortak strateji gerekli
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin sıklıkla kullandığı “Teksas’tan Ankara’ya” ifadesinin son derece anlamlı olduğunu belirten Yılmaz, üretim kapasitelerinin hızla ve uyum içinde genişletilmesi gerektiğini vurguladı.
Savunma Sanayisinin Ekonomiye Katkısı
Yıllarca Kalkınma Bakanlığı yapan Yılmaz, savunma sanayisinin sadece güvenlik değil, ekonomik kalkınma açısından da önemini şöyle açıkladı:
| Alan | Katkı |
|---|---|
| İstihdam | 100 bini aşkın nitelikli işgücü |
| İhracat | Hızla artan dış satım geliri |
| Teknoloji | Sivil endüstrilere sirayet eden yenilikler |
| AR-GE | Yapay zeka ve inovasyon odaklı gelişim |
Türkiye’nin İHA, SİHA, elektronik harp sistemleri, savaş gemileri ve 5. nesil savaş uçağından derin taarruz yeteneklerine kadar geniş bir ürün yelpazesine sahip olduğunu belirten Yılmaz, bu başarının tesadüf olmadığını vurguladı.
NATO 3.0 Dönemi ve Türkiye’nin Rolü
Yılmaz, NATO’nun yeni döneminde İttifakın daha güçlü bir yapıya kavuşacağını belirtti. Geçen yıl Lahey’de alınan savunma harcamaları artış kararının tüm müttefikler tarafından kayda değer ölçüde yerine getirildiğini ifade eden Yılmaz, şu tespitleri yaptı:
- Savunma harcamalarına yaklaşım köklü şekilde dönüştü
- Artan harcamaların somut yeteneklere dönüştürülmesi gerekiyor
- Sanayi üretim kapasitesinin oluşturulması kritik
- Türkiye güvenilir tedarik kaynağı ve proje ortağı konumunda
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın güçlü siyasi iradesiyle Türkiye’nin bu dönemin ruhunu erken kavradığını belirten Yılmaz, savunma sanayisinde yola erken çıkmanın avantajını yaşadıklarını söyledi.
NATO savunma harcamaları hedefi nedir?
NATO üyesi ülkelerin GSYİH’lerinin en az %2’sini savunma harcamalarına ayırması hedeflenmektedir. Bu oran, İttifakın kolektif güvenliğini sağlamak ve caydırıcılığı korumak için kritik öneme sahiptir.
Türkiye savunma sanayisinde hangi alanlarda güçlü?
Türkiye hava, kara, deniz, siber ve uzay alanlarının tümünde üretim kapasitesine sahiptir. Özellikle İHA/SİHA teknolojileri, elektronik harp sistemleri, savaş gemileri ve 5. nesil savaş uçağı projelerinde dünya standartlarında ürünler geliştirmektedir.
Savunma sanayisi ihracatı hangi ülkelere yapılıyor?
Türkiye’nin 11 milyar dolarlık savunma ihracatının yarıdan fazlası NATO müttefikleri ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere gerçekleştirilmektedir. Bu durum, Türkiye’nin güvenilir bir savunma ortağı olduğunu göstermektedir.
TSK envanterinin yerlilik oranı ne anlama geliyor?
Türk Silahlı Kuvvetleri envanterinin %80’ini aşan yerlilik oranı, TSK’nın ihtiyaç duyduğu silah ve sistemlerin büyük çoğunluğunun yerli üretimle karşılandığını ifade eder. Bu oran, dışa bağımlılığın azaltılması açısından stratejik önem taşır.
Savunma sanayisindeki yaptırımlar neden kaldırılmalı?
Müttefikler arası savunma ticareti kısıtlamaları, üretim kapasitesinin gelişimini yavaşlatmakta ve maliyetleri artırmaktadır. Kolektif güvenliği güçlendirmek için bu engellerin kaldırılması ve ortak üretim kapasitesinin artırılması gereklidir.
NATO 3.0 dönemi ne anlama geliyor?
NATO 3.0, İttifakın yeni jeopolitik gerçekler ışığında kendini yeniden yapılandırdığı dönemi ifade eder. Bu dönemde külfet paylaşımının daha adil olması, Avrupa sütununun güçlenmesi ve teknolojik yeniliklerin entegrasyonu öne çıkmaktadır.
Sonuç olarak, 2026 NATO Zirvesi’nde Türkiye’nin savunma sanayisindeki başarı hikayesi ve müttefikler arası işbirliğinin artırılması talebi öne çıktı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz’ın vurguladığı üzere, savunma alanındaki kısıtlamaların kaldırılması ve ortak üretim kapasitesinin geliştirilmesi, NATO’nun geleceği açısından kritik önem taşımaktadır.