News
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Azerbaycan Telegraf Haber Ajansına verdiği özel röportajda Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin boyutlarını değerlendirdi. Kurtulmuş, iki ülke arasındaki bağın ‘stratejik müttefiklik’ kavramının çok ötesinde olduğunu vurguladı.
Stratejik Müttefiklikten Öte: Kardeşlik Hukuku
Kurtulmuş, klasik uluslararası ilişkiler terminolojisinin Türkiye-Azerbaycan bağını tanımlamakta yetersiz kaldığını ifade etti. ‘Kardeşlik hukuku’ olarak tanımladığı bu özel ilişkinin temelinde ortak tarih, kültür ve mücadele bulunuyor.
İki ülke arasındaki güçlü bağın en önemli dayanaklarından birinin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev arasındaki samimi liderlik ilişkisi olduğunu belirten Kurtulmuş, bu uyumun her alanda işbirliğini hızlandırdığını vurguladı.
Parlamenter Diplomasinin Gücü
TBMM ile Azerbaycan Milli Meclisi arasındaki parlamenter diyaloğun önemine değinen Kurtulmuş, bu işbirliğinin sadece kurumsal bir yakınlaşma olmadığını, tek milletin iki çatı altında ortak irade ortaya koymasının göstergesi olduğunu söyledi.
2004 yılında Cumhurbaşkanı Aliyev’in TBMM Genel Kuruluna hitabının tarihi bir dönüm noktası olduğunu hatırlatan Kurtulmuş, TBMM’nin Azerbaycan’ın Karabağ’daki haklı mücadelesine kesintisiz destek sunduğunu belirtti.
| İşbirliği Alanı | Hedefler |
|---|---|
| Ticaret | Daha derin ekonomik entegrasyon |
| Enerji | Güvenlik ve işbirliği projileri |
| Savunma Sanayi | Ortak üretim ve teknoloji transferi |
Güney Kafkasya’da Yeni Dönem
Karabağ Zaferi sonrasında ortaya çıkan yeni jeopolitik tabloya değinen Kurtulmuş, bu gelişmenin sadece askeri bir zafer olmadığını, bölgede yeni bir düzenin inşa edilmeye başlandığı dönüm noktası olduğunu vurguladı.
Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünü yeniden tesis etmesiyle birlikte artık geçmişin krizlerini değil, geleceğin işbirliği imkanlarını konuştuklarını belirten Kurtulmuş, bağlantısallık projelerinin önemine dikkat çekti.
- Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan üçlü işbirliği
- Orta Asya’dan Avrupa’ya kesintisiz ticaret hattı
- Şuşa Beyannamesi ile kurumsallaşma
- Bölgesel istikrar ve barış inşası
Türk Devletleri Teşkilatı’nın Geleceği
Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) gelişimine değinen Kurtulmuş, bu yapının küresel ölçekte etkin bir uluslararası organizasyon haline gelmesi için Türk Dünyası 2040 Vizyonu’nun hayata geçirilmesinin kritik önemde olduğunu belirtti.
TDT+ mekanizmasının etkin işletilmesi, kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi ve Türk Yatırım Fonu’nun daha aktif hale getirilmesi öncelikli hedefler arasında yer alıyor.
Türkiye-Azerbaycan ilişkileri neden özel?
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkiler, klasik stratejik müttefiklikten farklı olarak ortak tarih, kültür ve kadere dayanan ‘kardeşlik hukuku’ temelinde şekillenmektedir. İki ülke ‘iki ayrı devlet’ olsalar da ‘iki ayrı millet’ değildir ve aynı değerleri paylaşmaktadır.
Parlamenter diplomasi nasıl işliyor?
TBMM ile Azerbaycan Milli Meclisi arasındaki işbirliği, düzenli ziyaretler, ortak komisyon toplantıları ve uluslararası platformlarda eşgüdümlü hareket etme şeklinde yürütülmektedir. Bu mekanizma, ilişkilerin kurumsal zeminini güçlendirmekte ve kalıcılığını sağlamaktadır.
Karabağ Zaferi’nin bölgesel etkisi nedir?
Karabağ Zaferi, Güney Kafkasya’da otuz yıllık haksız statükonun sona ermesini sağlamış ve bölgede yeni bir jeopolitik düzenin temellerini atmıştır. Bu gelişme, bağlantısallık projelerinin hayata geçirilmesi ve bölgesel işbirliğinin güçlenmesi için yeni fırsatlar yaratmıştır.
TDT’nin 2026 hedefleri nelerdir?
Türk Devletleri Teşkilatı’nın 2026 hedefleri arasında Türk Dünyası 2040 Vizyonu’nun hayata geçirilmesi, TDT+ mekanizmasının etkinleştirilmesi, kurumsal kapasitenin artırılması ve ekonomik entegrasyonun derinleştirilmesi yer almaktadır.
Bölgesel barış için neler yapılmalı?
Güney Kafkasya’da kalıcı barışın tesisi için Azerbaycan-Ermenistan arasında kapsamlı barış anlaşmasının imzalanması, sınırların netleştirilmesi, ulaştırma hatlarının açılması ve normalleşme süreçlerinin ilerletilmesi gerekmektedir. Türkiye bu süreçte diplomatik çözümü desteklemektedir.
Terörsüz Türkiye hedefi ne anlama geliyor?
Terörsüz Türkiye hedefi, ülkenin huzurunu, demokrasisini ve ortak gelecek iradesini kalıcı biçimde tahkim etmeyi amaçlamaktadır. Bu hedef, silahın ve şiddetin siyaset alanından çıkarılması, hukuk zemininde toplumsal güvenin güçlendirilmesi ve iç barışın pekiştirilmesi anlamına gelmektedir.
Sonuç olarak, Türkiye-Azerbaycan ilişkileri 2026 yılında da kardeşlik hukuku temelinde derinleşmeye devam edecek. Parlamenter diplomasinin güçlü zemini, bölgesel barış süreçlerine katkı ve Türk Dünyası’nın kurumsal gelişimi, bu özel ilişkinin ana eksenlerini oluşturacak.